Dekarbonizacja Ciepłownictwa
Dekarbonizacja ciepłownictwa to złożony proces transformacji, którego celem jest stopniowe odchodzenie od węgla jako podstawowego paliwa w produkcji ciepła. Obejmuje on nie tylko ograniczanie emisji gazów cieplarnianych, lecz także realną poprawę jakości powietrza oraz zwiększenie efektywności energetycznej systemów ciepłowniczych.
Kluczową rolę w tej zmianie odgrywa rozwój nowoczesnych systemów wytwarzania ciepła – opartych na kogeneracji, odnawialnych źródłach energii oraz wykorzystaniu ciepła odpadowego.
W procesie odchodzenia od węgla ważną funkcję pełnią także paliwa przejściowe, przede wszystkim gaz ziemny, a także lokalnie dostępne zasoby, takie jak biomasa.
Transformacja ciepłownictwa prowadzi docelowo do wdrażania technologii w pełni bezemisyjnych. W kolejnych etapach wykorzystywane są jednak również rozwiązania o niższej emisyjności niż tradycyjne systemy węglowe, które pozwalają stopniowo ograniczać ślad węglowy sektora.
Dzięki nowoczesnym technologiom i doświadczeniu projektowemu w Electrum wspieramy ten proces jako doświadczony partner EPC, pomagając rozwijać bardziej zrównoważone systemy ciepłownicze w Polsce.
Sektor ogrzewania i chłodzenia jest największym segmentem energetyki w Unii Europejskiej – odpowiada za około 50% końcowego zużycia energii. Jednocześnie Europa przyjęła ambitny cel osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 roku.
Realizacja tego celu wymaga głębokiej transformacji systemów ciepłowniczych – od rozwiązań opartych na paliwach kopalnych do systemów wykorzystujących energię odnawialną, ciepło odpadowe oraz technologie nisko- i zeroemisyjne.
Rola gazu ziemnego w dekarbonizacji ciepłownictwa
Zgodnie z art. 7b ust. 4 ustawy Prawo energetyczne, system ciepłowniczy uznaje się za efektywny energetycznie, jeżeli do wytwarzania ciepła lub chłodu wykorzystuje się: co najmniej 50% energii z odnawialnych źródeł, 50% ciepła odpadowego, 75% ciepła pochodzącego z kogeneracji albo minimum 50% kombinacji tych źródeł energii i ciepła. Należy przy tym pamiętać, że system ciepłowniczy obejmuje nie tylko samo źródło wytwarzania ciepła, lecz także sieć ciepłowniczą wraz z powiązanymi z nią urządzeniami i instalacjami służącymi do produkcji oraz odbioru ciepła.
Dekarbonizacja ciepłownictwa w praktyce – krok po kroku
Od 2026 roku Electrum współuczestnicy w realizacji nowego gazowego układu kogeneracyjnego, który znacząco przybliży system ciepłowniczy Gdańska do niskoemisyjnej przyszłości. Inwestycja obejmuje budowę wysokosprawnego źródła wytwarzającego ciepło i energię elektryczną jednocześnie. Umożliwi to efektywniejsze wykorzystanie paliwa oraz ograniczenie emisji.
Powstająca instalacja będzie składała się z ośmiu jednakowych silników gazowych o łącznej mocy 35 MWe i 39 MWt. Dzięki pracy w kogeneracji jednostka odegra ważną rolę w procesie przechodzenia z paliw stałych na rozwiązania znacznie mniej emisyjne. Spalanie gazu pozwala na redukcję emisji CO₂ nawet o około 50% w porównaniu do tradycyjnych źródeł opartych na węglu.
Rola OZE w dekarbonizacji ciepłownictwa
Rosnący udział OZE wymaga jednocześnie modernizacji systemów ciepłowniczych. Kierunkiem zmian jest rozwój sieci niskotemperaturowych – tzw. systemów czwartej i piątej generacji – które ułatwiają integrację rozproszonych źródeł zielonej energii. Istotnym elementem tej transformacji są również magazyny ciepła, zarówno krótkoterminowe (dobowe), jak i sezonowe. Pozwalają one oddzielić moment produkcji energii od aktualnego zapotrzebowania na ciepło i zwiększyć elastyczność całego systemu.
W długiej perspektywie kierunek transformacji jest jasno określony. Zgodnie z dyrektywą EED do 2050 roku systemy ciepłownicze w Europie powinny opierać się wyłącznie na energii odnawialnej, cieple odpadowym lub ich kombinacji.