Co oznacza, że Polska znajduje się w “kluczowym, choć ryzykownym” punkcie zwrotnym transformacji energetycznej? Jak wygląda w praktyce dotychczasowa droga z perspektywy 2026 roku? O perspektywach sektora prywatnego i jego sukcesów m.in. w zakresie odnawialnych źródeł energii rozmawiamy w najnowszym odcinku podcastu Impuls, który w Electrum przygotowujemy wspólnie z Polityką Insight. Prowadzący Dominik Brodacki gości dwóch rozmówców:
- Aleksander Śniegocki, prezes Instytutu Reform, który ocenia transformację z poziomiu systemowo-regulacyjnego,
- Justyna Ciulkin, członek zarządu i dyrektor organizacyjna Electrum, prezentująca operacyjno-biznesową perspektywę.
Posłuchaj obu rozmów tutaj:
Dlaczego w 2026 jesteśmy w “ryzykownym” momencie transformacji?
Polska znajduje się obecnie „w połowie drogi” transformacji energetycznej, przechodząc od etapu odchodzenia od węgla do szerokiej elektryfikacji gospodarki, obejmującej transport i ogrzewnictwo.
Eksperci wskazują, że jest to moment paradoksalnie niebezpieczny, ponieważ musimy nadrabiać zaległości w produkcji czystej energii, jednocześnie mierząc się z wysokimi kosztami importu paliw kopalnych i ryzykiem utrzymania wysokich cen energii przed pełnym wdrożeniem nowych technologii.
Kluczowym, choć często niedocenianym aktorem tych zmian, jest sektor prywatny, który wykazuje się większą elastycznością i innowacyjnością niż spółki skarbu państwa, mimo że często musi operować w warunkach braku stabilności regulacyjnej i politycznych sporów.
Skuteczność dalszych zmian zależy od przedefiniowania roli państwa, które powinno stać się przede wszystkim aktywnym architektem i regulatorem rynku, a nie tylko bezpośrednim inwestorem.
Key statement
“Państwo jako architekt i regulator ma znacznie większe znaczenie niż jako bezpośredni inwestor, który po prostu kładzie kabel. Kluczowa rola państwa polega raczej na tym, w jaki sposób oraz na jakich zasadach ten kabel będzie wykorzystywany w możliwie najlepszym stopniu – tak, aby nie trzeba było ponownie rozkopywać terenu i kłaść większego.” – Aleksander Śniegocki
Państwo jako architekt transformacji
Rola państwa jako architekta i regulatora jest uznawana za kluczową dla powodzenia polskiej transformacji energetycznej, ponieważ w rzeczywistości rynek energii nie istnieje samoistnie – jest on kreowany przez państwo jako mechanizm dający bodźce do działania różnym aktorom. Jako architekt, rząd nie powinien być jedynie bezpośrednim inwestorem „kładącym kable”, lecz przede wszystkim twórcą zasad gry, które pozwolą efektywnie wykorzystać potencjał sektora prywatnego, rozproszonych źródeł energii oraz aktywnych konsumentów. Przy czym przez zasady można rozumieć m.in.:
Tworzenie ram rynkowych i bodźców
Państwo musi zaprojektować systemy taryfowe i rozliczeniowe (np. taryfy dynamiczne), które sprawią, że technologie cyfrowe, takie jak inteligentne liczniki (smart metering), przestaną być tylko „gadżetami”, a zaczną przynosić realne oszczędności i korzyści dla systemu.
Stabilność i przewidywalność regulacyjna
Niezbędna dla biznesu i instytucji finansujących, aby mogły tworzyć wiarygodne prognozy i modele finansowe inwestycji. Obecny brak stabilności i spory polityczne są wskazywane jako istotne bariery hamujące tempo zmian.
Reformy proceduralne
Rząd jako architekt musi radykalnie uprościć procedury administracyjne i deweloperskie, które obecnie sprawiają, że realizacja inwestycji infrastrukturalnych trwa od 5 do 10 lat. Wymaga to wzmocnienia urzędów oraz ich cyfryzacji.
Inteligentne finansowanie
Rola państwa obejmuje także nowoczesne podejście do funduszy publicznych, polegające na lepszym łączeniu ich ze środkami prywatnymi oraz preferowaniu wsparcia zwrotnego zamiast wysokich, nieefektywnych dotacji.
Fotowoltaika prosumencka – sukces polskiej transformacji energetycznej
Sukces fotowoltaiki prosumenckiej w Polsce to jedna z najbardziej spektakularnych odsłon transformacji energetycznej – w ciągu dekady przeszliśmy od marginalnych kilku megawatów mocy do ponad 20 GW, z czego większość stanowią mikroinstalacje należące do gospodarstw domowych. Miliony Polaków z biernych odbiorców energii stały się jej aktywnymi wytwórcami, zyskując realne oszczędności, większą niezależność i wpływ na własne rachunki. Ten oddolny boom nie tylko zmienił strukturę krajowego miksu energetycznego, ale też pokazał, że transformacja może być projektem obywatelskim – choć dziś wymaga dalszych zmian systemowych, by utrzymać swoją dynamikę i społeczne poparcie.
>> Więcej o fotowoltaice prosumenckiej piszemy tutaj.
O jakich technologiach trzeba wiedzieć?
W kontekście technologicznym przyszłość polskiego miksu energetycznego opiera się na połączeniu odnawialnych źródeł (głównie słońce i wiatr) z magazynowaniem energii oraz inteligentnym zarządzaniem popytem.
„Ślepą uliczką” są technologie oparte na ciągłym spalaniu paliw (gaz, biomasa) ze względu na ich rosnące koszty i trudności z dekarbonizacją. Z kolei zielony wodór pozostaje technologią (paliwem) przyszłości wymagającą znacznego obniżenia kosztów.
>> Więcej o zielonym wodorze jako paliwie przyszłości piszemy tutaj.
Transformacja to jednak nie tylko budowa nowych źródeł, ale przede wszystkim cyfryzacja i automatyzacja – wdrożenie inteligentnych liczników (smart metering) i systemów AI jest niezbędne, aby zintegrować rozproszony system.
Key statement
“Problemem jest brak świadomości, że pojedyncze klocki nie są w stanie zapewnić funkcjonalności całego zbudowanego systemu. Potrzebna jest wiedza z bardzo wielu obszarów i myślę, że wyzwaniem jest to, jak tę wiedzę z dewelopmentu, budowy i IT efektywnie ze sobą połączyć.” – Justyna Ciulkin
Electrum jako polska firma z obszaru energii i informacji
W Electrum pełnimy rolę architekta i realizatora rozwiązań wspierających transformację. Jesteśmy doświadczonym i nastawionym na innowacje partnerem technologicznym. Nasze działania koncentrują się na kilku obszarach:
- W Electrum wiemy, żepojedyncze technologie (jak sama farma PV) nie wystarczą; kluczowe jest łączenie wiedzy z różnych dziedzin (dewelopment, budowa, IT) w celu stworzenia kompleksowych systemów zarządzania energią.
- Budujemy odporność polskiego biznesu, pomagając przedsiębiorstwomprojektować i wdrażaćrozwiązania (np. dodatkowe źródła energii, magazyny), które zapewniają stabilność i uniezależnienie od wahań systemowych oraz regulacyjnych.
- Aktywnierealizujemy projekty w obszarze technologii jutra, budując m.in. elektrolizery do produkcji wodoru czy systemy magazynowania energii, co pozwala nam testować komercyjną efektywność technologii w polskich warunkach.
- Duży naciskkładziemy na systemy automatyki i IT (takiej jak nasza autorska SCADA z elementami analityki biznesowej, czyli system EMACS), które pozwalają na monitorowanie pracy źródeł online i przewidywanie ich wydajności. Jest to niezbędne dla naszego spojrzenia na rentowność konkretnych inwestycji.
___
Posłuchaj całej rozmowy dr Dominika Brodackiego z Aleksandrem Śniegockim i Justyną Ciulkin. 6-odcinkową serią Impuls chcemy wnieść nasz wkład w obszar szeroko dostępnych, sprawdzonych, aktualnych i przystępnych informacji o transformacji energetycznej. Wiemy, że bez dodatkowej edukacji (nas wszystkich) i dojrzałych decyzji w obszarze regulacji transformacja energetyczna będzie przebiegać wolniej niż wskazywałyby na to nasze technologiczne możliwości.
Zapraszamy do wysłuchania wszystkich odcinków:
